Skąd WHO wiedziała o zbliżającej się pandemii grypy?

Większe zmiany wirusów grypy A prowadzące do powstania zupełnie nowych podtypów występują rzadko, zwykle na skutek wymiany większych fragmentów materiału genetycznego pomiędzy wirusami grypy ludzi lub ludzi i zwierząt (np. wirusami grypy ptaków lub świń), albo przystosowania się wirusa grypy zwierząt do zakażania ludzi (np. wirus grypy ptaków).

Takie nowe podtypy lub warianty wirusa, zdolne do łatwego przenoszenia się z człowieka na człowieka, mają potencjał wywołania pandemii, gdyż odporność (nawet resztkowa) na zakażenie tym wirusem u ludzi nie występuje lub jest mała.

Pandemia pojawia się nagle - w stosunkowo krótkim czasie (np. 2 - 3 miesiące) na całym świecie chorują miliony ludzi - dlatego po jej wybuchu pozostałoby zbyt mało czasu, aby kraje mogły się odpowiednio przygotować i zminimalizować jej konsekwencje dla obywateli oraz funkcjonowania całego państwa. W celu wczesnego informowania o potencjalnym zagrożeniu, co umożliwia właściwe przygotowanie się do walki z pandemią, WHO ściśle monitoruje zachorowania na grypę u ludzi i zwierząt oraz poszczególne fazy rozwoju pandemii (jest ich 6): począwszy od pojawienia się u ludzi nowych podtypów wirusa o potencjale pandemicznym (faza 2 i 3), poprzez nabywanie przez nie zdolności do łatwego przenoszenia się z człowieka na człowieka (faza 4) i wywoływania lokalnych epidemii na jednym kontynencie (faza 5), aż do fazy 6, która oznacza wybuch pandemii.

Od 2003 r. trwały intensywne przygotowania, koordynowane przez WHO, do ewentualnej pandemii wywołanej wirusem grypy ptaków A/H5N1, w Hong Kongu i Chinach zauważono bowiem izolowane zachorowania ludzi na grypę A/H5N1 (tzw. grypa ptasia), którzy mieli bliski kontakt z chorymi ptakami. Śmiertelność grypy A/H5N1 u ludzi była bardzo duża. Opracowywano więc krajowe plany postępowania na wypadek pandemii, gromadzono zapasy leków przeciwko wirusowi grypy oraz rozpoczęto produkcję i badania kliniczne prototypowych szczepionek pandemicznych przeciwko grypie A/H5N1. Na szczęście wirus A/H5N1 nie nabył do tej pory zdolności łatwego zakażania ludzi i efektywnego przenoszenia się z człowieka na człowieka. Wiosną 2009 r. pojawiły się natomiast doniesienia o ciężkich zachorowaniach i zgonach w Meksyku wywołanych nowym wirusem grypy A/H1N1v (tzw. grypa świńska; p. niżej), które następnie potwierdzono w Stanach Zjednoczonych i innych krajach obu Ameryk, w Europie, Azji i Australii. W konsekwencji w czerwcu 2009 r. WHO ogłosiła 6 fazę pandemii grypy A/H1N1v.

dr med. Jacek Mrukowicz, Medycyna Praktyczna

wydrukuj wyślij

Portal „Dziennik Polski” wraz ze wszystkimi treściami będącymi jego elementami składowymi - w szczególności internetowe wydanie „Dziennika Polskiego” i treści będące jego elementami składowymi - podlegają ochronie prawnej na podstawie międzynarodowego i polskiego prawa autorskiego. Jakiekolwiek korzystanie z utworów, o których mowa powyżej, przekraczające dozwolony użytek osobisty (uregulowany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych) wymaga wyraźnej zgody Wydawcy - POLSKAPRESSE Sp. z o.o., które z tytułu praw autorskich jest podmiotem uprawnionym do wydania takiej zgody.