06.03.2010

Toksyczny gluten

ZDROWIE. Celiakia nie jest chorobą, na którą cierpią tylko dzieci. Chorują na nią także dorośli.

Fot. Theta

Wydawało się, że o celiakii wiemy już wszystko.

Jeszcze do niedawna uznawana była za rzadkie schorzenie małych dzieci, z którego wyrasta się po kilku latach diety. Dziś wiemy, że dotyka dorosłych, a często także osoby po 60. roku życia. W wielu przypadkach trudno ją rozpoznać, głównie z powodu niespecyficznych pojedynczych objawów. Szacuje się, że w Polsce większość osób dotkniętych celiakią nie jest świadoma swojej choroby.

Sprue nietropikalna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten, choroba trzewna - to inne określenia celiakii.

Podłoże autoimmunologiczne

- Celiakia to nietolerancja glutenu - wyjaśnia doc. dr hab. Bożena Cukrowska z Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. - Cały proces ma podłoże immunologiczne, a w zasadzie - ponieważ dotyczy naszych własnych tkanek - autoimmunologiczne. Występuje u osób z predyspozycją genetyczną; celiakia to jedna z niewielu chorób, gdzie praktycznie jest 100-procentowa asocjacja z określonymi genami. Te geny w naszej populacji są dosyć częste, występują bowiem u około 30 proc. Polaków; na szczęście tylko 1 proc. społeczeństwa ma celiakię. Doc. Cukrowska podkreśla, że nietolerancja na gluten - czyli białko zawarte w większości produktów zbożowych - jest trwała, co oznacza, że z celiakii nie można się wyleczyć. - Jedyną metodą leczenia choroby jest stosowanie przez całe życie ścisłej diety bezglutenowej - dodaje docent i tłumaczy, że gluten zawarty w zbożach europejskich (pszenica, żyto, jęczmień) u osób z nietolerancją tej substancji działa toksycznie, co prowadzi do zaniku kosmków jelita cienkiego - maleńkich wypustek błony śluzowej, zwiększających jego powierzchnię i odpowiedzialnych za wchłanianie składników pokarmowych. W efekcie pokarm wchłania się w minimalnych ilościach, co prowadzi do wystąpienia różnorodnych objawów klinicznych.

Klasyczna postać

Od ukazania się pierwszych wzmianek na temat glutenozależnej choroby trzewnej upłynęło wiele stuleci. Dopiero jednak ostatnie kilkadziesiąt lat miało istotny wkład w wiedzę o patogenezie, obrazie klinicznym i diagnostyce celiakii. W 1953 r. holenderski lekarz zauważył, że u dzieci poniżej 2. roku życia, które nie były karmione produktami przygotowywanymi z mąki zbożowej, tylko z mąki z kasztanów, wszystkie objawy choroby, na jaką wcześniej cierpiały - ustąpiły. Objawy te nazywamy dziś klasyczną postacią celiakii: to przede wszystkim przewlekła biegunka o charakterze tłuszczowym (objaw ze strony przewodu pokarmowego) oraz wtórne objawy zespołu złego wchłaniania, takie jak m.in. niedobór wzrostu i masy ciała, niedokrwistość, niedobór witamin A, E, D i kwasu foliowego.

- Te objawy choroby pojawiały się po 4-6 tygodniach od momentu wprowadzenia do diety pierwszych pokarmów mącznych - zaznacza doc. Cukrowska. - Jednak dziś obraz kliniczny celiakii zmienił się w sposób dość znaczny. Klasyczna postać choroby spotykana jest coraz rzadziej. Nastąpiła przewaga postaci skąpoobjawowych, a nawet atypowych. Obecnie celiakia wcale nie musi dotyczyć przewodu pokarmowego.

Nie tylko najmłodsi

wydrukuj wyślij

Portal „Dziennik Polski” wraz ze wszystkimi treściami będącymi jego elementami składowymi - w szczególności internetowe wydanie „Dziennika Polskiego” i treści będące jego elementami składowymi - podlegają ochronie prawnej na podstawie międzynarodowego i polskiego prawa autorskiego. Jakiekolwiek korzystanie z utworów, o których mowa powyżej, przekraczające dozwolony użytek osobisty (uregulowany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych) wymaga wyraźnej zgody Wydawcy - POLSKAPRESSE Sp. z o.o., które z tytułu praw autorskich jest podmiotem uprawnionym do wydania takiej zgody.



Waszym zdaniem

Brak komentarzy

Dodaj komentarz