23.01.2012

Pominięcie w zapisie

PRAWO SPADKOWE. Można domagać się części spadku, należnej według prawa, mimo braku zapisu w testamencie.

W życiu codziennym występują jednak dość często poważne waśnie w gronie rodziny, co czasem skutkuje tym, że babcia, dziadek, mama czy ojciec, sporządzając testament pomijają w testamencie niektórych członków rodziny. Nie oznacza to jednak, że takie osoby nie mogą nic uzyskać z rodzinnego majątku. Do ochrony interesów osób najbliższych spadkodawcy, którym zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego przysługuje część spadku, służy formuła prawna zwana zachowkiem.

Istota zachowku

Prawna podstawa funkcjonowania zachowku polega na założeniu, że każdy człowiek w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia pewnej części majątku swym najbliższym. Inaczej mówiąc, zachowek zabezpiecza interesy osób najbliższych pominiętych przez spadkodawcę w testamencie, mających jednakże prawo do dziedziczenia na mocy ustawy. Osobie takiej (bądź osobom) przysługuje zachowek. Może ona się go domagać od spadkobierców ustanowionych testamentem przez spadkodawcę. Uprawniony do zachowku nie staje się jednak spadkobiercą, otrzymuje tylko pieniężną rekompensatę. W niektórych przypadkach może się to okazać korzystne, jako że nie będąc spadkobiercą nie odpowiada się np. za długi spadkowe.

Należy pamiętać, że prawo do wystąpienia o zachowek przedawnia się z upływem trzech lat od ogłoszenia testamentu. W niektórych przypadkach (np. wcześniejsza darowizna) ten okres trzech lat liczy się od otwarcia spadku, czyli od chwili śmierci spadkodawcy. Zachodzi to wówczas, gdy spadkodawca za życia dokonał darowizn i wartość spadku jest znikoma w chwili jego śmierci. Wówczas spadkobiercy ustawowi mogą dochodzić zachowku od wcześniej obdarowanego.

Kto jest uprawniony?

Zachowek przysługuje członkom najbliższej rodziny zmarłego. Co ważne, niezależnie od jego woli, nawet wbrew temu, co napisał w testamencie. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, kiedy takie pozbawienie dziedziczenie jest uzasadnione. To wydziedziczenie nie może jednak wynikać tylko i wyłącznie z oceny (często subiektywnej) osoby sporządzającej testament. Może ono być dokonane (w testamencie) wyłącznie z przyczyn wykazanych w Kodeksie Cywilnym.

Uprawnionymi do zachowku są: małżonek, dzieci, wnuki, i rodzice spadkodawcy. Tylko oni mają prawo do żądania wypłaty sumy pieniężnej stanowiącej równowartość należnego im zachowku od osób powołanych w testamencie. Trzeba jednak pamiętać, że bardzo istotna jest kolejność wyżej wymienionych uprawnionych. Rodzice zmarłego są uprawnieni do zachowku jedynie w sytuacji, gdy spadkodawca nie miał dzieci, a wnuki - tylko w przypadku, gdy dzieci spadkodawcy nie żyją.

Prawo spadkowe określa wysokość zachowku, jaka przysługuje uprawnionym. Zasadą jest, że jest to połowa wartości udziału, który przypadałby tej osobie, jeśli dziedziczyłaby zgodnie z ustawą, bez pozostawionego testamentu. Odstępstwo od tej zasady dotyczy małoletnich dzieci oraz osób trwale niezdolnych do pracy. Mają oni prawo do udziału w wysokości dwie trzecie tego, co dziedziczyliby zgodnie z ustawą.

Roszczenia w praktyce

wydrukuj wyślij

Portal „Dziennik Polski” wraz ze wszystkimi treściami będącymi jego elementami składowymi - w szczególności internetowe wydanie „Dziennika Polskiego” i treści będące jego elementami składowymi - podlegają ochronie prawnej na podstawie międzynarodowego i polskiego prawa autorskiego. Jakiekolwiek korzystanie z utworów, o których mowa powyżej, przekraczające dozwolony użytek osobisty (uregulowany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych) wymaga wyraźnej zgody Wydawcy - POLSKAPRESSE Sp. z o.o., które z tytułu praw autorskich jest podmiotem uprawnionym do wydania takiej zgody.



Waszym zdaniem

Brak komentarzy

Dodaj komentarz