Dziś w Polsce na 100 pracowników przypada 25 emerytów. Eksperci szacują, że za 20 lat liczba ta wzrośnie niemal dwukrotnie: na 100 pracujących osób będzie przypadać 46 emerytów. W roku 2008 co szósty Polak miał skończony 50. rok życia. W roku 2030 już co trzecia spotkana na ulicy osoba będzie co najmniej pięćdziesięciolatkiem.

- Starzenie się społeczeństwa to proces nieuchronny, spowodowany poprawą jakości życia. Odczuwamy to jako sukces, ale niesie to także wyzwania i problemy - powiedział podczas otwarcia październikowej debaty ekspertów na temat poprawy przepisów i praktyki ich stosowania w zwiększeniu zatrudnienia osób starszych prezydent Bronisław Komorowski.

A debatować jest nad czym. Polska na tle Europy znajduje się w końcówce krajów pod względem zatrudnienia i aktywności osób po pięćdziesiątce. Z danych Eurostatu wynika, że gorzej jest tylko na Malcie. W naszym kraju stopa zatrudnienia w przedziale wiekowym 55-64 lata wynosi tylko 34 proc.; w Niemczech - 55 proc. W Polsce pod koniec października 411 tys. osób powyżej 55. roku życia było zarejestrowanych jako bezrobotni. - Szybszy wzrost liczby bezrobotnych po 50. roku życia wynika m.in. z likwidacji wcześniejszych emerytur w 2009 r. - mówi prof. Elżbieta Kryńska z Uniwersytetu Łódzkiego.

Wdrożony w 2008 r. program "Solidarność pokoleń -Działania dla zwiększenia aktywności zawodowej osób w wieku 50+", którego celem była aktywizacja zawodowa tej grupy wiekowej, nie odniósł znaczącego sukcesu.

Program, którego rezultatem miało być osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób w wieku 55-64 lata na poziomie 40 proc. w roku 2013, a 50 proc. do 2020 r., zakłada zakres działań, obejmujący dwie grupy celów: politykę rynku pracy oraz ograniczenie dezaktywacji pracowników w ramach systemu świadczeń społecznych. Grupa osób powyżej 50. roku życia ze względu na specyfikę wymaga na pewno działań specjalnych. Bariery, na które napotykają, mogą wydawać się trudniejsze do przezwyciężenia z racji wieku, szczególnie w porównaniu z młodszymi pokoleniami, by wymienić choćby tylko dużo lepsze przygotowanie techniczne, informatyczne, znajomość języków obcych, niezbędne do konkurowania na rynku pracy. Ponadto osoby starsze charakteryzuje znacznie mniejsza mobilność zarówno wewnętrzna, jak i zewnętrzna, obawy związane ze zmianą stanowiska lub pracodawcy. Jedna ze współautorek projektu "Solidarność pokoleń", była wiceminister pracy dr Agnieszka Chłoń-Domińczak przyznaje, że jak na razie nie okazał się skuteczny.

Czego zabrakło? - Wszystkiego po trochu - odpowiada. - Na pewno lidera, który mógłby ten program pociągnąć, ale niewątpliwie zaszkodził także kryzys finansowy i spowolnienie gospodarki, bo program został przyjęty w 2008 roku.

Tomasz Schimanek z Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce podkreśla, że w projekcie zapisano wiele bardzo dobrych rozwiązań, skutecznych w innych krajach Europy. Brak sukcesu w jego realizacji także upatruje w kryzysie, dodaje ponadto, że program nie miał opiekuna, gospodarza po stronie rządu. Zdaniem innych ekspertów zabrakło konsekwencji w polityce państwa. Przykładem może być przywrócony na początku tego roku obowiązek rezygnowania z zatrudnienia na etacie przez osoby przechodzące na emeryturę. Tymczasem z doświadczeń innych krajów Unii wynika, że ograniczanie dostępu do rynku pracy osób w starszym wieku wcale nie powoduje wzrostu zatrudnienia wśród młodszych.