10.12.2011

Świat złożony ze smaków, zapachów i dźwięków

ZMYSŁY. Swoim węchem rozróżnia tysiące zapachów tam, gdzie człowiek nie czuje żadnego. Jego uszy wyłapują najmniejszy nawet szmer.

Powącham, dotknę - poznam!

Spośród licznych uzdolnień psa ludzi zawsze fascynowała sprawność jego zmysłów. Aby lepiej zrozumieć procesy rozgrywające się w psychice naszego przyjaciela, przyjrzyjmy się więc zmysłom, za pomocą których pies przyjmuje wrażenia z otaczającego go świata. Zdolności te są różne w zależności od wieku i rasy, jednak zawsze najważniejszy jest węch, słuch i wzrok, następnie dotyk i smak. U człowieka ważność zmysłów układa się w innej kolejności: wzrok, słuch, dotyk, węch i smak.

W odbieraniu wrażeń ze świata zewnętrznego, węch odgrywa u psa rolę dominującą. Mówimy, że pies jest zwierzęciem węchowym. Tak, jak my poznajemy otoczenie "od pierwszego spojrzenia", pies (gdyby tylko potrafił mówić) określiłby swoje zdolności poznawcze "od pierwszego powąchania". Nic dziwnego, nabłonek węchowy w nosie przeciętnego psa zajmuje powierzchnię 130 cm kw. (u dorosłego człowieka tylko 3 cm kw.) i wyposażony jest w ok. 200 milionów komórek węchowych. Dla psa obraz świata złożony jest z zapachów. Że tak rzeczywiście jest, łatwo możemy przekonać się na spacerze. Jeśli staniemy nieruchomo na tle drzew, pies, jeśli biegnie z wiatrem, nie spostrzeże nas, dopóki nas nie zwietrzy. Wrażliwość psich nosów wykorzystywana jest przez człowieka do różnych celów: pies tropi, poluje, ratuje ludzi z opresji i katastrof, wykrywa materiały wybuchowe i narkotyki, a nawet szuka trufli. Ponieważ w psiej psychice najważniejszą rolę odgrywają skojarzenia węchowe, nic więc dziwnego, że podczas samotnych godzin w domu pies chętnie kładzie się na naszej odzieży. Ma wtedy tuż przy sobie obraz węchowy ważnej dla niego osoby. Warto wiedzieć, że bardzo przykre są dla psiego nosa perfumy i inne płyny na bazie alkoholu.

Także słuch mają psy nad wyraz rozwinięty - jest znacznie czulszy niż u ludzi. Dzięki rozmiarom i ruchliwości małżowiny usznej oraz wielkiej jamie bębenkowej, pies lepiej od człowieka słyszy dźwięki, a przede wszystkim ultradźwięki rejestruje dźwięki o tak niskiej częstotliwości, jak 16 Hz i tak wysokiej, jak 50 000 Hz (dla porównania: skala słyszalności dla człowieka kończy się na 20 000 Hz). Natomiast dźwięki o silnym natężeniu, np. warkot wiertarki, hałas przejeżdżającego pociągu itd., są dla psa bardzo przykre, wywołują ból w jego czułych uszach.

Wzrok odgrywa u psa znacznie mniejsza rolę niż u człowieka. W psiej głowie nie ma miejsca na wrażenia wywoływane oglądaniem form bez swoistego zapachu. Nawet najbardziej realistyczna rzeźba jego pana, nie mówiąc już o obrazie, nie zmyli psa i nie wywoła skojarzenia z osobą, którą przedstawia. Psi wzrok jest lepszy od naszego, jeśli chodzi o rozpoznawanie ruchu i widzenie w ciemności.

Zmysł dotyku umiejscowiony jest, podobnie jak u ludzi, na całej powierzchni skóry. Szczególną rolę odgrywają włosy czuciowe umiejscowione nad oczami i pod dolną wargą. W ciemności umożliwiają one psu omijanie przedmiotów, a także określenie ich kształtu i faktury. Strzygąc psa nigdy więc nie należy przycinać mu wąsów. Na ogół nasz przyjaciel jest odporny na ból - to spadek po drapieżnych przodkach.

Zmysł smaku nie odgrywa większej roli w psim postrzeganiu świata, niemniej jednak dostarcza psom pewnych wrażeń: psy bardzo lubią smak słodki, a nie znoszą kwaśnego czy gorzkiego.

Dorota Dejmek

dorota.dejmek@dziennik.krakow.pl

wydrukuj wyślij

Portal „Dziennik Polski” wraz ze wszystkimi treściami będącymi jego elementami składowymi - w szczególności internetowe wydanie „Dziennika Polskiego” i treści będące jego elementami składowymi - podlegają ochronie prawnej na podstawie międzynarodowego i polskiego prawa autorskiego. Jakiekolwiek korzystanie z utworów, o których mowa powyżej, przekraczające dozwolony użytek osobisty (uregulowany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych) wymaga wyraźnej zgody Wydawcy - POLSKAPRESSE Sp. z o.o., które z tytułu praw autorskich jest podmiotem uprawnionym do wydania takiej zgody.



Waszym zdaniem

Brak komentarzy

Dodaj komentarz