10.02.2012

Armia Krajowa - Siły Zbrojne w Kraju

Krakowski Oddział IPN i "Dziennik Polski" przypominają

14 lutego 1942 r. Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski przesłał do Polski drogą radiową rozkaz, którym przekształcał działający w konspiracji Związek Walki Zbrojnej w Armię Krajową.

W ten sposób rozpoczęto rozbudowę podległych Rządowi Polskiemu na Uchodźstwie Sił Zbrojnych w Kraju.

Walka trwa

Już w trakcie wojny obronnej 1939 r. zaczęły powstawać na terenie Polski organizacje podziemne i grupy konspiracyjne, często mające charakter regionalny lub środowiskowy. Równolegle do nich budowano jednak strukturę o wiele ważniejszą, gdyż organizowaną z ramienia, będących już poza granicami kraju, państwowych władz politycznych i wojskowych. 27 września 1939 r. w płonącej Warszawie, z upoważnienia gen. Juliusza Rómmla, powstała pierwsza ogólnopolska organizacja podziemna - Służba Zwycięstwu Polski (SZP), na czele z gen. Michałem Tokarzewskim-Karaszewiczem "Torwidem". Bardzo szybko zorganizowała ona sztab oraz podległe mu struktury w dawnych województwach II RP. Pomimo tego, że SZP miała charakter kadrowy, skupiła w swoich szeregach ponad 20 tys. osób, przede wszystkim zawodowych wojskowych i przeszkolonych przed wojną rezerwistów.

Internowanie władz polskich na terenie Rumunii, a następnie stworzenie nowego rządu we Francji oraz powołanie na stanowisko Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego, spowodowały kolejne przekształcenia w strukturach podporządkowanej władzom na obczyźnie konspiracji. Gen. Sikorski doceniał szybki rozwój SZP, obawiał się jednak, że jej sztab - złożony w jego mniemaniu z dawnych "piłsudczyków" - nie będzie dyspozycyjny wobec pozostających na Zachodzie zwierzchników, którzy w większości byli politycznie związani z przedwojenną opozycją. W związku z tym 13 listopada 1939 r. władze na uchodźstwie powołały do życia Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), który przejął dotychczasowe struktury SZP i formalnie zajął jej miejsce. Na czele ZWZ stanął początkowo gen. Kazimierz Sosn-kowski, kierując nim z obszaru Francji. Nie było to jednak najlepsze rozwiązanie, gdyż w znacznym stopniu ograniczało dynamikę działania organizacji, stąd też po klęsce Francji i ewakuacji władz państwowych do Anglii, powołano w czerwcu 1940 r. Komendę Główną ZWZ na terenie Polski. Jej dowódcą został gen. Stefan Rowecki "Grot".

Podziemne wojsko

Głównym celem ZWZ było przygotowanie powstania i prowadzenie bieżącej walki zbrojnej o niepodległość. W podstawowym dokumencie programowym ZWZ, "Instrukcji dla Obywatela Rakonia", zapisano, że ma on "Przez skupienie w związkach konspiracyjnych jednostek najstaranniej dobranych stworzyć ośrodki czynnego oporu narodowego, przeciwdziałającego załamaniu się sił moralnych polskiego społeczeństwa" oraz odpowiadać za "przygotowanie powstania zbrojnego na tyłach armii okupacyjnych, które nastąpi z chwilą wkroczenia regularnych wojsk polskich do Kraju". Podziemna armia miała być formacją w pełni ochotniczą, ponadpartyjną i apolityczną. Stanowić też miała konspiracyjny odpowiednik Polskich Sił Zbrojnych (PSZ) tworzonych we Francji (a następnie w Anglii i w ZSRS), walczących już wówczas przy boku aliantów zachodnich z Niemcami. 3 września 1941 r. gen. Sikorski uznał ZWZ za główną część Sił Zbrojnych RP, zrównując jego status z oddziałami regularnymi PSZ. Komendant Główny ZWZ mógł się odtąd posługiwać tytułem Komendanta Sił Zbrojnych w Kraju.

wydrukuj wyślij

Portal „Dziennik Polski” wraz ze wszystkimi treściami będącymi jego elementami składowymi - w szczególności internetowe wydanie „Dziennika Polskiego” i treści będące jego elementami składowymi - podlegają ochronie prawnej na podstawie międzynarodowego i polskiego prawa autorskiego. Jakiekolwiek korzystanie z utworów, o których mowa powyżej, przekraczające dozwolony użytek osobisty (uregulowany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych) wymaga wyraźnej zgody Wydawcy - POLSKAPRESSE Sp. z o.o., które z tytułu praw autorskich jest podmiotem uprawnionym do wydania takiej zgody.



Waszym zdaniem

Brak komentarzy

Dodaj komentarz